Rak Niekonwencjonalnie

informacje o terapiach komplementarnych, alternatywnych i niekonwencjonalnych

Fundacja Polska Liga Walki z Rakiem przedstawia edukacyjny serwis internetowy zawierający aktualne i rzetelne informacje na temat alternatywnych, niekonwencjonalnych i komplementarnych terapii, które są często stosowane przez chorych na nowotwory złośliwe.
Niektóre przedstawione metody mogą być pomocne w zapobieganiu chorobom nowotworowym oraz utrzymaniu lub poprawie zdrowia, czasami mogą wpływać na łagodzenie objawów choroby, skutków ubocznych leczenia lub poprawiać samopoczucie, ale nie są skutecznymi metodami leczenia choroby nowotworowej.Szczególnie niebezpieczne jest zaniechanie leczenia zalecanego przez lekarzy specjalistów lub stosowanie niekonwencjonalnych metod równocześnie ze standardowym leczeniem onkologicznym i bez wiedzy lekarza.

Metody, które przedstawiamy w naszym serwisie, oparte są na dowodach z badań naukowych, których wyniki ukazują się w recenzowanych czasopismach medycznych. Polska Liga Walki z Rakiem uznała, że najlepszym źródłem wiedzy dotyczącej niekonwencjonalnych terapii jest serwis internetowy Narodowego Instytutu Raka (National Cancer Institute, NCI). NCI jest agencją rządu Stanów Zjednoczonych, powszechnie uznawaną przez pacjentów i lekarzy za jedno z najbardziej wiarygodnych i opierających się wyłącznie na dowodach z badań naukowych źródeł informacji na temat leczenia chorób nowotworowych. Nasze opracowanie stanowi wierne tłumaczenie źródłowych materiałów i publikujemy je za zgodą NCI. W związku z tym informacje dotyczące wielu substancji lub metod odnoszą się do realiów amerykańskich (np. w zakresie uregulowań prawnych), jednak nie zmienia to oceny ich medycznej wartości. Wszystkie hasła pochodzące z tej bazy opatrzone są skrótem NCI.

Bazę NCI uzupełniają opracowane przez nas opisy metod pochodzących z innych źródeł. Hasła te oznaczone są skrótem PLWR (Polska Liga Walki z Rakiem).

Istnieje szereg nazw, które odnoszą się do opisywanych przez nas metod leczniczych takie jak: terapie alternatywne, niekonwencjonalne, medycyna tradycyjna, ludowa, holistyczna, zintegrowana czy paramedycyna. Zdecydowaliśmy, za źródłem NCI, ograniczyć się do trzech określeń: medycyna komplementarna, alternatywna i integracyjna, których definicje Czytelnik bez trudu znajdzie w naszym serwisie.

Mamy świadomość, że opisywane przez nas sposoby leczenia i substancje nie wyczerpują wszystkich metod stosowanych przez pacjentów w Polsce. W przyszłości zamierzamy aktualizować zawarte w serwisie informacje.

Burak zwyczajny (Beta vulgaris) to warzywo rozpowszechnione obecnie na wszystkich kontynentach. Jego dzikie formy spotykane są w południowo-zachodniej, północnej i południowo-wschodniej Europie, wzdłuż wybrzeży Oceanu Atlantyckiego i Morza Śródziemnego, a także w Afryce Północnej i Zachodniej Azji. Obecnie jest to popularna roślina uprawna, wykorzystywana w celach spożywczych, do produkcji cukru i celów pastewnych. Spożywana jest często w postaci soku.

Sok z buraka dostarcza organizmowi bioaktywne związki takie jak polifenole, karotenoidy, betalaniny oraz kwas askorbinowy. Jest on także bogaty w azotany (NO3-), które po spożyciu są przekształcane przez bakterie beztlenowe (bytujące m.in. w jamie ustnej i żołądku) w azotyny (NO2-), a następnie w tlenek azotu (NO). Tlenek azotu ma działanie rozszerzające naczynia krwionośne, dzięki czemu usprawnione jest dostarczanie tlenu i substancji odżywczych do np. pracujących mięśni.

Burak posiada silne właściwości antyoksydacyjne oraz przeciwzapalne. Poprzez stymulację wydzielania tlenku azotu działa również ochronnie na naczynia krwionośne. Warto dodać go do diety u osób cierpiących na choroby sercowo-naczyniowe, takie jak nadciśnienie tętnicze, ponieważ wspomaga leczenie tych schorzeń. W badaniach obserwowano korzystny wpływ diety bogatej w nitraty na funkcje poznawcze.

Jaka teoria wspiera twierdzenie, że sok buraka może być pomocny w leczeniu nowotworów?

W badaniach wykazano, że buraki są bogate w wiele substancji, które mają działanie ochronne przed nowotworami, także po przetworzeniu – np. do postaci soku.
Nie od dziś wiadomo, że zdrowa dieta może redukować ryzyko występowania chorób nowotworowych. Ryzyko rozwoju raka może być modyfikowane poprzez spożywanie odpowiedniej ilości warzyw i owoców, unikanie alkoholu, utrzymanie prawidłowej masy ciała.
Udowodniono, że spożywanie żywności bogatej w karotenoidy wykazuje działanie ochronne na komórki organizmu - hamuje uszkodzenie DNA, które może prowadzić do rozwoju nowotworu. Co ciekawe, w badaniu porównującym produkty organiczne z warzywami z produkcji konwencjonalnej wykazano, że ekstrakty z warzyw z upraw organicznych wykazywały silniejsze działanie na komórki nowotworowe.

Czy prowadzono przedkliniczne badania (laboratoryjne lub na zwierzętach) z użyciem soku z buraka?

Przeprowadzono badania in vitro nad potencjalnym działaniem soku z buraka jako substancji wzmacniającej przeciwnowotworowe działanie doksorubicyny - leku cytotoksycznego stosowanego w leczeniu m.in raka piersi. Lek ten, oprócz przeciwnowotworowego działania, jest również toksyczny dla zdrowych tkanek. Stosowanie doksorubicyny może wiązać się z takimi działaniami niepożądanymi jak nudności, wymioty, biegunki lub utrata włosów. Ponadto lek może być toksyczny dla serca, wywołując zaburzenia rytmu lub jego niewydolność . W badaniu wykorzystano komórki raka piersi, gruczołu krokowego i trzustki. Wykazano, że połączenie z sokiem z buraka zwiększało wydajność działania przeciwnowotworowego tego leku, co pozwalało na zmniejszenie dawki doksorubicyny, a tym samym osłabienie jej toksycznego działania na serce.
W innym badaniu oceniano przeciwnowotworowe działanie betaniny, związku organicznego zawartego między innymi w soku z buraków. W wysokim stężeniu hamowała ona różnicowanie się komórek raka szyjki macicy oraz indukowała ich apoptozę.

Czy prowadzono badania kliniczne (badania z udziałem ludzi) nad oddziaływaniem soku z buraka?

Pojawiły się badania opisujące pozytywne działanie chlorambucylu, czyli leku używanego w przewlekłej białaczce szpikowej, w połączeniu z sokiem z buraka oraz marchwi - zaobserwowano wzmocnienie działania leku oraz z mniejszenie działań niepożądanych.
Tymczasem nie ma jednak dużych badań klinicznych, które potwierdzałyby skuteczność soku z buraka w leczeniu nowotworów. Przytoczone badania zasygnalizowały ciekawy kierunek, który zdecydowanie wart jest dalszych badań.

Czy zgłaszano jakiekolwiek efekty uboczne związane ze stosowaniem soku z buraka?

Zaobserwowano, że picie dużych ilości soku z buraka lub marchwi osłabia działanie cisplatyny. Nie zaleca się picia soku z buraków w trakcie leczenia cisplatyną z powodu możliwych interakcji między tym lekiem a substancjami w zawartymi w soku.

Czy amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zarejestrowała sok z buraka do użycia we wskazaniu do leczenia onkologicznego w Stanach Zjednoczonych?

Sok z buraka nie został zarejestrowany przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA).


Piśmiennictwo:

  1. Kazimierczak Renata, Hallmann Ewelina, Lipowski Janusz, Drela Nadzieja, Kowalik Anna, Püssa Tõnu, Matt Darja, Luik Anne, Gozdowskif Dariusz, Rembiałkowska Ewa. Beetroot (Beta vulgaris L.) and naturally fermented beetroot juices from organic and conventional production: Metabolomics, antioxidant levels and anticancer activity. Journal of the Science of Food and Agriculture. 94 (13), 2618-29 Oct 2014

  2. Szefler Beata, Czeleń Przemysław, Szczepanik,Adam, Cysewski Piotr. Does the Affinity of Cisplatin to B-Vitamins Impair the Therapeutic Effect in the Case of Patients with Lung Cancer-consuming Carrot or Beet Juice? Anti-Cancer Agents in Medicinal Chemistry. 19 (14), 1775-1783 2019

  3. J. Kapadia Govind, A. Azuine Magnus, Subba Rao G., Arai Takanari, Iida Akira, Tokuda Harukuni. Synergistic cytotoxicity of red beetroot (Beta vulgaris L.) extract with doxorubicin in human pancreatic, breast and prostate cancer cell lines. Anti-Cancer Agents in Medicinal Chemistry. 10(1):1-10 · January 2013

  4. Shakib, Marie Christine R., Gabrial, Shreef G.N., Gabrial, Gamal N. Beetroot-carrot juice intake either alone or in combination with antileukemic drug 'chlorambucil' as a potential treatment for chronic lymphocytic leukemia. Macedonian Journal of Medical Sciences. 2015 Jun 15; 3(2): 331–336.


Hasło opracowano we współpracy ze studentami Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie