Medycyna komplementarna i alternatywna (z ang. complementary and alternative medicine – CAM)

Podejście terapeutyczne, praktyka medyczna lub produkt, które nie są uznawane za standardową opiekę medyczną.

 

Medycyna komplementarna

Terapia z zakresu CAM, stosowana podczas standardowej opieki medycznej.

 

Medycyna alternatywna

Terapia z zakresu CAM stosowana zamiast standardowej opieki medycznej.

 

Medycyna integracyjna

Podejście terapeutyczne, łączące medycynę konwencjonalną oraz elementy terapii z zakresu medycyny komplementarnej i alternatywnej (CAM), co do których istnieją wysokiej jakości dowody naukowe dotyczące ich bezpieczeństwa i skuteczności.


Zmodyfikowano za:

Fundacja Polska Liga Walki z Rakiem przedstawia edukacyjny serwis internetowy, zawierający aktualne i rzetelne informacje na temat alternatywnych, niekonwencjonalnych i komplementarnych terapii, które są często stosowane przez chorych na nowotwory złośliwe.

Metody te niekiedy mogą przynieść korzyści zdrowotne, mogą też być obojętne dla zdrowia lub szkodliwe. Szczególnie niebezpieczne jest zaniechanie leczenia zalecanego przez lekarzy specjalistów lub stosowanie niekonwencjonalnych metod równocześnie ze standardowym leczeniem onkologicznym i bez wiedzy lekarza.

Niektóre przedstawione metody mogą być pomocne w zapobieganiu chorobom nowotworowym oraz utrzymaniu lub poprawie zdrowia, czasami mogą wpływać na łagodzenie objawów choroby, efektów ubocznych terapii lub poprawiać samopoczucie, ale nie są skutecznymi metodami leczenia choroby nowotworowej.

Informacje, które publikujemy, oparte są na dowodach z badań naukowych, których wyniki ukazują się w recenzowanych czasopismach medycznych. Polska Liga Walki z Rakiem uznała, że najlepszym źródłem wiedzy na temat niekonwencjonalnych terapii będzie serwis internetowy Narodowego Instytutu Raka (National Cancer Institute, NCI). NCI jest agencją rządu Stanów Zjednoczonych, powszechnie uznawaną przez pacjentów i lekarzy za jedno z najbardziej wiarygodnych i opierających się wyłącznie na dowodach z badań naukowych źródeł informacji na temat leczenia chorób nowotworowych.

Nasze opracowanie stanowi wierne tłumaczenie źródłowych materiałów, co było warunkiem uzyskania zgody NCI na ich pełne wykorzystanie w polskiej wersji językowej. W związku z tym informacje dotyczące wielu substancji lub metod odnoszą się do realiów amerykańskich (np. w zakresie  uregulowań prawnych), nie zmienia to jednak oceny ich medycznej wartości.

W języku polskim funkcjonuje szereg nazw, które odnoszą się do opisywanych przez nas metod leczniczych, takich jak: terapie alternatywne, niekonwencjonalne, medycyna tradycyjna, ludowa, holistyczna, zintegrowana czy paramedycyna. Zdecydowaliśmy, za źródłem NCI, ograniczyć się do trzech określeń: medycyna komplementarna, alternatywna i integracyjna, których definicje Czytelnik bez trudu znajdzie w naszym serwisie.

Mamy świadomość, że opisywane przez nas sposoby leczenia i substancje nie wyczerpują wszystkich metod stosowanych przez pacjentów w Polsce. W przyszłości zamierzamy regularnie (przynajmniej raz na kwartał) aktualizować zawarte w serwisie informacje.

1. Alternatywne systemy medyczne

Alternatywne systemy medyczne oparte są na całościowych systemach teorii i praktyki. Często systemy te powstały niezależnie i wcześniej od konwencjonalnego podejścia medycznego stosowanego w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Przykłady:

  • akupunktura,
  • medycyna ajurwedyjska,
  • homeopatia,
  • naturopatia,
  • tradycyjna medycyna chińska,
  • medycyna tybetańska.

 

2. Terapie uzdrawiania energią

Terapie uzdrawiania energią obejmują używanie pól energetycznych.

Wyróżniane są dwa ich typy: 

 

Terapie biopolem

Mają wpływać na pola energetyczne, które rzekomo otaczają i przenikają ciało człowieka. Istnienie takich pól nie zostało do tej pory dowiedzione naukowo. 

Przykłady:

  • qigong,
  • reiki,
  • dotyk terapeutyczny.

 

Terapie oparte na polu elektromagnetycznym

Obejmują niekonwencjonalne użycie pól elektromagnetycznych, takich jak pola pulsacyjne, pola magnetyczne, pola prądu zmiennego i stałego.

Przykłady:

  • pulsacyjne pola elektromagnetyczne,
  • magnetoterapia.

 

3. Terapie oparte na ćwiczeniach fizycznych

Terapie oparte na ćwiczeniach fizycznych obejmują wzmacniające zdrowie systemy ćwiczeń i ruchu.

Przykłady:

  • T’ai chi,
  • joga (asany).

 

4. Metody terapii manualnej i pracy z ciałem

Metody terapii manualnej i pracy z ciałem w ramach terapii CAM oparte są na terapii manualnej oraz/lub ruchach jednej lub wielu części ciała.

Przykłady:

  • chiropraktyka,
  • masaż terapeutyczny,
  • osteopatia,
  • refleksologia.

 

5. Interwencje umysł–ciało

Interwencje medyczne z zakresu umysł–ciało obejmują różnorodne techniki, których celem jest wzmocnienie zdolności umysłu do wpływania na funkcje ciała i objawy.

Przykłady:

  • medytacja,
  • hipnoza,
  • terapia sztuką,
  • biofeedback (biologiczne sprzężenie zwrotne),
  • wizualizacje,
  • terapia relaksacyjna,
  • grupy wsparcia,
  • muzykoterapia,
  • terapia poznawczo-behawioralna,
  • aromaterapia.

 

6. Terapie żywieniowe

Terapie żywieniowe obejmują szeroki zakres składników odżywczych i innych składników pokarmowych, stosowanych profilaktycznie bioaktywnych składników pokarmowych oraz specyficznych pokarmów i diet stosowanych w zapobieganiu nowotworów lub jako strategie lecznicze.

Przykłady:

  • dieta makrobiotyczna,
  • wegetarianizm,
  • terapia Gersona,
  • dieta Kelley/Gonzalez,
  • witaminy,
  • fitoestrogeny sojowe,
  • antyoksydanty,
  • selen,
  • koenzym Q10.

 

7. Leczenie farmakologiczne i biologiczne

Leczenie farmakologiczne i biologiczne obejmuje stosowanie pewnych leków, hormonów, kompleksowych produktów naturalnych, szczepionek oraz innych interwencji biologicznych nienależących obecnie do konwencjonalnej medycyny (skuteczność tych terapii nie została potwierdzona w badaniach klinicznych w przypadku nowotworów).

Przykłady:

  • terapia antyneoplastonami,
  • 714X,
  • naltrekson o niskim stężeniu,
  • terapia immunoaugmentatywna (przeciwieństwo immunosupresji),
  • Laetrile (witamina B17),
  • siarczan hydrazyny,
  • melatonina.

7.1. Kompleksowe produkty naturalne

Kompleksowe produkty naturalne obejmują asortyment preparatów roślinnych, ekstraktów surowych substancji naturalnych oraz niefrakcjonowanych wyciągów z organizmów morskich używanych do gojenia i leczenia chorób.

Przykłady:

  • zioła i ekstrakty ziołowe,
  • jemioła,
  • mieszanka polifenoli herbacianych,
  • chrząstka rekina.

 

8. Terapie duchowe

Terapie duchowe to metody terapeutyczne skupiające się na głębokich, często wierze religijnej i uczuciach. Obejmują one poczucie spokoju, celu, połączenia z innymi oraz wiary na temat znaczenia życia.

Przykłady:

  • modlitwa w intencji chorego,
  • uzdrawianie duchowe.

Zmodyfikowano za: